Jos Brink

Jos Brink

Een bekende van IJsselmonde: Jos Brink, bewoner van Vreewijk

Oorspronkelijk gepubliceerd in Streekarchief Eiland IJsselmonde Kwartaalbericht Winter 2016 (jaargang 31, nummer 4)

Jos in 1947 op De Klerkschool Foto: Privécollectie

Jos Brink werd op 19 juni 1942 in Heiloo geboren als Josephus Gerardus Brink. Zijn ouders en zijn oudere broer woonden eigenlijk in Rotterdam, maar uit angst voor bombardementen werd naar een tante in Heiloo uitgeweken. Vader Jo Brink was werkzaam bij ’s Rijks Belastingen en vanwege zijn hoge functie moest het gezin wel vaker verhuizen. Toen Jos Brink twee weken oud was, verhuisde zijn ouders weer terug naar het Rotterdamse Tuindorp Vreewijk. Onderweg naar Rotterdam werden ze aangehouden: de bezetters dachten dat het mandje waar baby Jos in lag, vol zat met clandestiene slacht. Het misverstand werd gelukkig snel opgelost.

De Tweede Wereldoorlog heeft een grote invloed gehad op Jos Brink. De zwagers en broers van zijn moeder kwamen tijdens de oorlog om het leven. De antipathie jegens de Duitsers werd toen geboren en zette zich voort tijdens de opvoeding van Jos Brink. Zo ging het gezin bijvoorbeeld nooit naar Duitsland op vakantie en tijdens een bezoek aan het strand begroef Jos Brink met zijn broertje het kunstbeen van een zwemmende Duitser.

Jos Brink (2e van rechts) met zijn broers op het strand, 1947. Foto: Privécollectie

Toen het been werd teruggevonden, waren de Duitsers en de ouders van Jos Brink erg kwaad. Zijn ouders hadden hem geleerd altijd beleefd te zijn, maar misschien dat ze het stiekem ook wel een goede grap vonden. In het latere leven van Jos Brink liet de ‘anti Duitse’ opvoeding zijn sporen na. Jos hield een grote interesse in alles wat met de Tweede Wereldoorlog te maken had en in bijna al zijn theaterproducties zat iets verwerkt  wat daarmee te maken had.

Jos Brink (2e links) met zijn broers bij de voordeur, 1953. Foto: Privécollectie

Het gezin van vader Jo en moeder Jopie werd na de geboorte van Jos uitgebreid met nog drie zoons. Jos Brink sprak altijd met enthousiasme over zijn jeugd in Tuindorp Vreewijk. Hij was geen buitenkind, dat voetbalde, maar meer een dromer, een ‘binnenzitter’.

Zo ontstonden ook zijn eerste theatrale uitspattingen. Jos Brink creëerde de tovenaar Pipolanto en gaf poppenkastvoorstellingen, die uiteraard verplicht door het hele gezin moesten worden bezocht. Ook had hij een grote belangstelling voor lezen. Hij vond de zondagsschool interessant, mede door de bijbelverhalen die daar werden verteld. Jos Brink ging regelmatig met jeugdvriendjes en vriendinnetjes mee naar een rooms-katholieke mis, hoewel het gezin remonstrants was. Deze indrukken van verschillende geloven zouden op latere leeftijd van pas komen bij zijn pastorale werk.

Toen Jos Brink elf jaar oud was, namen zijn ouders hem mee naar het toneelstuk Tramlijn Begeerte van Tennessee Williams. Hij vond het prachtig, maar zijn liefde voor het vak zal vooral zijn gevoed door de voorstellingen die in die tijd op de televisie werden uitgezonden. Op deze leeftijd wilde hij overigens nog geen acteur worden, maar kunstschilder. Zijn vader zag hier geen brood in, maar zorgde wel voor geld, zodat zijn zoon kon schilderen als hobby.

Tijdens zijn middelbare schooltijd woonde het gezin in Zuidoostbeemster. In Purmerend, daar vlakbij, ging hij naar school. Hij was een middelmatige leerling die vooral goed was in talen én in grappen maken. Zo heeft hij zich tijdens de les een keer opgesloten in een kast en vanuit zijn schuilplaats constant dierengeluiden gemaakt. Deze grappen hadden echter niet altijd de overhand, want Jos Brink kreeg van huis uit een ijzeren discipline mee. Hij leerde dat hij altijd moest afmaken waar hij aan begonnen was. Zo ontstond bij hem de drang om de top te bereiken. Het credo van de familie Brink was: “In alles wat je doet, moet je proberen de beste te zijn.”

Het beeld van Jos Brink, ontworpen en gemaakt door de Vreewijkse kunstenaar Rien van Galen, aan de Groenezoom

 

Bron: “Jos Brink. Een mensenmens met theater als anker”, Esmé Apeldoorn (2007 AO Actuele Onderwerpen BV)

Kwartierstaat:

          

Auteur: M. Verhoef

Ontworpen door Henk Kuiper Webs