Portal Stadsarchief, collectie IJsselmonde

Uw zoekacties: Archief van het Waterschap IJsselmonde
x8 Archieven van de ambachten Oost- en West-IJsselmonde en de gemeente IJsselmonde, en de ambachtsheerlijkheden ( Stadsarchief Rotterdam )
Uitleg bij archieftoegang

Een archieftoegang geeft uitgebreide informatie over een bepaald archief.

Een archieftoegang bestaat over het algemeen uit de navolgende onderdelen:

• Kenmerken van het archief
• Inleiding op het archief
• Inventaris of plaatsingslijst
• Eventueel bijlagen

De kenmerken van het archief zijn o.m. de omvang, vindplaats, beschikbaarheid, openbaarheid en andere.

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan ook aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris behoeft enige oefening en ervaring.

Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd. De rubrieken in de inventaris maken deel uit van de beschrijving op een lager niveau. Komt de zoekterm in een hoger niveau voor, dan voldoen onderliggende niveaus ook aan de zoekvraag.

8 Archieven van de ambachten Oost- en West-IJsselmonde en de gemeente IJsselmonde, en de ambachtsheerlijkheden ( Stadsarchief Rotterdam )
Zoek in deze inventaris
>
Zoektermen
Zoektips!

Wildcards kunnen het zoeken vergemakkelijken:

  • Een ? (vraagteken) vervangt een letter
  • Een * (sterretje) vervangt een aantal letters
  • Door een $ (dollarteken) voor een zoekterm te zetten, zoekt u naar woorden die op elkaar lijken.

Meer zoektips vindt u hier.

 
 
Inventaris
1. Nieuwe inleiding
1.1. Verwant materiaal
1.2. Geschiedenis van de archiefvormer
1.2.05. De ambachtsheerlijkheid Oost-en West-IJsselmonde
8 Archieven van de ambachten Oost- en West-IJsselmonde en de gemeente IJsselmonde, en de ambachtsheerlijkheden
1. Nieuwe inleiding
1.2. Geschiedenis van de archiefvormer
1.2.05. De ambachtsheerlijkheid Oost-en West-IJsselmonde
Organisatie: Stadsarchief Rotterdam
Uit het voorgaande is gebleken, dat door verwerving van de ambachtsheerlijkheid West- IJsselmonde op 7 mei 1778 *  het Oostambacht en het Westambacht in één hand zijn gekomen. Tot de rechten van de ambachtsheer behoren het veerrecht, het tiendrecht, het recht van visserij, etc. Een der oudste rechten is het veerrecht, dat oorspronkelijk tot Kralingen behoorde; in 1333 *  schenkt Gilles van Cralingen drievierde deel van het veer IJsselmonde-Kralingen aan zijn vrouw Badeloghe. In 1388 als de dochter van Ogier van Cralingen Oost-IJsselmonde als huwelijksgift meekrijgt, is daar ook het veerrecht bij, maar Kralingen behield de omgekeerde helft.
Er is dus sprake van twee halve veren. Het veerrecht wordt bevestigd bij een akte van 1435 *  , ontvangen van Philips van Bourgondië en door erkenning op 4 oktober 1813 bij Keizerlijk Decreet *  op verzoek van Adriana Catharina Verstolk, weduwe van Johan Adriaan Bichon. In 1668 koopt Rotterdam de heerlijkheid Kralingen met daarbij het halve veer, waarbij de andere helft aan IJsselmonde verbleef. In 1900 voert de ambachtsheer Cornelis Johan Adriaan Bichon van IJsselmonde een geruchtmakend proces om de veerdam, dat hij tenslotte wint. Daarop schenkt hij het betrokken terrein aan de gemeente IJsselmonde en doet afstand van zijn recht.
Het tiendrecht werd genoten door heffing van tienden op gewassen, bijen en lammeren. De tienden waren leenroerig aan Altena; dit kan teruggaan op een laat 9e-eeuws of vroeg 10e-eeuws bezit. Dit in tegenstelling met de ambachtsheerlijkheid, die leenroerig was aan Egmond. Uiteindelijk werden alle tienden door de familie Bichon verkregen door vererving of aankoop. De meeste visserijrechten zijn door de ambachtsheren gekocht. De visserij vóór Barendrecht was eigendom van Herman Coenen, door wiens leenvolgers het in 1534 en 1549 wordt overgedragen aan Hendrik van Merode. Deze sluit in 1537 ook een contract met Joost van Wijngaerden over de visserij in de Merwede tussen Bolnes en Schoonderloo.
Onder de Merode's zijn vele processen gevoerd over eigendomsrechten en hiermede houdt vermoedelijk verband de in het archief aanwezige oude kaart op perkament, die in kleur de ambachtsheerlijkheden Ridderkerk en IJsselmonde toont, grenzende aan de noordzijde aan de rivieren de Nieuwe Maas en de Noord, welke omstreeks 1570 door de landmeter Jan Potter is vervaardigd, *  mogelijk naar aanleiding van een proces tussen de ambachtsvrouwe van Alblasserdam en de ambachtsheer van Ridderkerk wegens het snijden van gras en riet uit de polder Voor-Donkersloot door bewoners van Ridderkerk (van 1554 tot 1704 waren de heerlijkheden Ridderkerk en Oost-IJsselmonde in één hand).
Nog een enkel woord over de kastelen in de heerlijkheid; in totaal zijn er vier geweest. Het eerste, eigenlijk meer een sterkte, werd gebouwd door de Utrechtse bisschop Willem van Gelder en werd in 1076 *  door graaf Dirk V bij de herovering van Holland ingenomen en geslecht. Het tweede slot werd in 1483 *  door de ambachtsheer Floris van Wijngaerden gebouwd en kort daarna in 1489 door Jonker Frans van Brederode veroverd en verwoest. Het derde kasteel werd in 1550 *  door Hendrik van Merode gebouwd en blijft in het bezit van diens familie tot 1664. * 
De Zeeuwse edelman Adriaen Lampsins koopt het met de ambachtsheerlijkheid voor een bedrag van fl. 108.000,= en laat het vervolgens afbreken, wederopbouwen en verfraaien, zoals te zien is op de bekende krijttekening van Roeland Roghman uit 1670. *  Hoewel een vermogend man kostte de bouw en verfraaiing van het kasteel aan Lampsins zoveel geld, dat na zijn dood zijn weduwe Maria Hooftman met een grote hoeveelheid schulden achterblijft. Zij is gedwongen kasteel en heerlijkheid te verkopen en in 1686 wordt Jean de Mey de nieuwe eigenaar. Vervolgens komt het in het bezit van de familie Bichon, maar na het proces over het eigendomsrecht van de veerdam in 1900 *  laat de ambachtsheer het kasteel afbreken en doet tevens afstand van al zijn rechten. Alleen de titel blijft voor zijn erfgenamen.
1.2.06. Ambacht en gemeente
1.2.07. Geraadpleegde literatuur
1.5. Verantwoording
2. Inventaris
3. Bijlagen
Kenmerken
Datering:
1435 - 1941
Beschrijving:
Inventaris van de archieven van de Gemeente IJsselmonde en de ambachtsheerlijkheden Oost- en West-IJsselmonde en Lombardijen
Auteur:
J.G.B. Nieuwenhuis
Plaats van uitgave:
Rotterdam
Jaar van uitgave:
1979 ( 2007)
Categorie:
  • Zonder categorie
 
 
 
MAIS-(M)DWS is een product van DE REE archiefsystemen BV
meer informatie over MAIS-(M)DWS

Ontworpen door Henk Kuiper Webs

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op "toestaan cookies" om u de beste surfervaring mogelijk te maken. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten